Kira artışı, kiracı ve ev sahibi arasındaki en sık anlaşmazlık konularından biridir. İyi haber şu: yasal çerçeve aslında nettir. Bu rehberde konut kira artışının nasıl hesaplandığını, yasal üst sınırın ne olduğunu ve doğru oranı nereden öğreneceğinizi sade biçimde açıklıyoruz.
Yasal üst sınır: TÜFE on iki aylık ortalama
Türk Borçlar Kanunu m. 344 uyarınca, konut kira sözleşmelerinde yenileme dönemi artışı, bir önceki kira yılında açıklanan TÜFE on iki aylık ortalama değişim oranını geçemez. Bu, kiracıyı fahiş artışlara karşı koruyan emredici bir kuraldır.
Önemli nokta: bu oran sabit bir yıllık yüzde değildir. Her ay TÜİK tarafından güncellenir. Yani Mart'ta yenilenen bir sözleşme ile Eylül'de yenilenen bir sözleşme için geçerli oran farklı olabilir.
Doğru oranı nasıl bulurum?
- Sözleşmenizin yenilenme ayını belirleyin (genelde ilk imza tarihinizin yıl dönümü).
- O aydan bir önceki aya ait TÜİK TÜFE haber bültenini açın.
- "On iki aylık ortalamalara göre değişim" satırındaki yüzdeyi alın.
- Mevcut kiranızı bu oranla çarparak yeni kira üst sınırını hesaplayın.
Örnek: Kira 20.000 TL ve geçerli TÜFE on iki aylık ortalama oranı %50 ise, yeni kira en fazla 30.000 TL olabilir.
Ev sahibi daha fazlasını isterse
Talep yasal sınırın üzerindeyse, bunu yazılı ve saygılı biçimde reddetme hakkınız vardır. Sözlü tartışma yerine resmî bir dilekçeyle itiraz etmek, hem hukuki dayanağınızı belgeler hem de uzlaşma yolunu açık tutar. Anlaşma sağlanamazsa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde kira tespit davası açılabilir.
On yılı dolduran sözleşmeler
On yıllık uzama süresini dolduran sözleşmelerde durum farklıdır: ev sahibi mahkemeye başvurarak uyarlama (kira tespit) davası açabilir ve TÜFE üzerinde artış talep edebilir. Bu durumda mutlaka profesyonel hukuki destek alın.